DarkHardware

AMD'nin Athlon 64 serisi işlemcilerini oldukça uzun süre bekledik. İlk başta işlemcilerin 2003 yılı bahar aylarında çıkacağı bekleniyordu, hatta firmalar anakartlarını bile hazırlamışlar, etkinlik programları bile yapmışlardı. AMD'nin "Athlon 64 Eylül ayına ertelendi" duyurusu, özellikle anakart üreticilerini oldukça zorda bırakan bir açıklama oldu. Aradan geçen zaman içinde AMD işlemcisine gerekli ince ayarları yaptı, anakart üreticileri de anakartlarını bir kez daha gözden geçirme şansı buldu. Beklenen tarih ise 23 Eylül'de geldi, AMD hem Athlon 64'ü, hem de Athlon 64'ün yüksek performanslı modeli Athlon 64 FX'i resmen duyurdu ve satışa sundu.

AMD'nin yeni işlemciler üzerine detaylı genel bilgileri, yayınladığımız AMD'nin Yeni İşlemcileri - Genel Bilgiler başlıklı çalışmamızda sizlere sunmuştuk. Eğer kaçırdıysanız, bu çalışmamıza mutlaka göz atmanızı öneriyoruz, çünkü farklı Athlon 64 tipleri, farklı soketler ve diğer bütün detayları o çalışmamızda bulabilirsiniz.

Athlon 64 FX Nedir?

Kısaca özetlersek, Athlon 64 FX, AMD'nin sunucu sistemler için ürettiği Opteron ile, masaüstü sistemler için ürettiği Athlon 64'ün arasında kalan bir işlemci. FX, aynı Opteron'da olduğu gibi çift kanal bellek erişimine sahip. Buna karşın, Opteron'un en düşük modelinde bile olan 3 HyperTransport bağlantısına karşılık FX'de 1 tane HT bağlantısı var.

FX'i Athlon 64'den farklı kılan yönüyse, çift kanal bellek erişimi. Athlon 64'ün bellek kontrolcüsü sadece tek kanal bellek erişimine sahip. Aynı Athlon 64 gibi, 64 FX'de sadece tek işlemcili sistemler için tasarlanmış, bu işlemcilerle çift işlemcili sistemler oluşturulamıyor. Athlon 64 Socket754 işlemci soketine takılırken, 64 FX, Socket940 işlemci soketine gerek duyuyor.

Athlon 64 FX, AMD'nin masaüstü sistemler için en yüksek performansı sunan işlemcisi olarak lanse ediliyor. Oldukça yüksek fiyatıyla çok kısıtlı bir alıcı kitlesine seslenen işlemci, daha çok profesyonel kullanım yada oyun tutkunları için uygun olarak konumlandırılmakta. Intel'in de aynı alana konumlandırdığı Pentium 4 Extreme Edition, Athlon 64 FX'in direkt rakibi durumunda.

Athlon 64 FX'in detaylarına yazımız boyunca yer vereceğimiz için, şimdilik sözü uzatmıyor, hemen incelememize geçiyoruz.

Athlon 64 FX Test Sistemi

AMD, yeni işlemcileriyle birlikte basınla olan ilişkisini de gözden geçirmiş ve değiştirmiş durumda. Artık test editörlerine incelemelerini hazırlamaları için sadece işlemci değil, bütünüyle eksiksiz bir sistem bir süreliğine ödünç veriliyor. Sanıyoruz ki bu sayede, yayınlanan benchmark sonuçlarında az çok bir tutarlılık oluşması ve imkanları yetersiz yayınların bile Athlon 64'leri GeForce FX 5900 Ultra gibi yüksek düzey donanımlarla test edebilmeleri hedefleniyor. Öte yandan, Türkiye gibi ufak pazarlara tek bir test sistemi sağlanması, ama bu sistemi incelemek için 30 tane editörün sırada beklemesi işimizi oldukça zorlaştırıyor. Örneğin AMD'nin bu sistemi bizim elimize 23 Eylül tarihinde ulaştıysa da, sistemi sadece bir günden biraz fazla elimizde tutup, kurcalayabildik. Bu kadar yeni bir mimariyi her yönüyle inceleyip özümsemek için tabii ki bir gün yetersiz bir süre. AMD'nin basın stratejisini yeniden ele almasını umutla bekliyoruz.

Her neyse, sözü dallandırmadan AMD'nin basın için hazırladığı özel test sistemini biraz gözden geçirelim. AMD'nin Athlon FX 51 işlemcisiyle nForce3 Pro yonga setli Asus SK8N anakartı bir araya getirdiği sistem, 1GB DDR400 registered bellek ile donatılmış. Ekran kartı olarak Leadtek'in GeForce FX 5900 Ultra işlemcili 256MB kartı seçilmiş, ses içinse anakarta entegre AC'97 çözümü yeterli bulunmuş.

Sabit disk konusunda bize ulaşan sistem biraz değişik bir düzenlemeye sahipti. Sistemin IDE portuna bağlı, 7200rpm hızında bir Western Digital disk, üzerinde Windows XP'nin 64-bit'lük sürümünün betasını taşıyordu. Anakartın Serial ATA RAID kontrolcüsüne bağlı iki adet Western Digital Raptor (10000rpm) disk ile kurulan bir RAID 0 dizisindeyse Windows XP Pro yüklüydü. BIOS'dan gerekli ayarı yaparak sistemi istediğimiz disk ve işletim sisteminden açabildik.

AMD bütün bu sistemi CoolerMaster'in muhteşem WaveMaster kasasına yerleştirmişti. Tamamiyle aluminyumdan üretilmiş, oldukça ağır ama bir o kadar da şık olan WaveMaster, aluminyum diye satılan teneke kasalardan sonra, bize gerçek aluminyum kasa nasıl olur tam olarak gösterdi. Yan tarafı pencereli olan kasa, yeşil neon aydınlatmasıyla da ilgi çekiciydi. Belli ki AMD'de birileri kasa modifikasyonu işlerine merak sarmış durumda.

AMD'nin test sistemi karanlıkta oldukça hoş görünüyor

Her ne kadar AMD bize Athlon 64 FX'i komple bir sistem olarak ulaştırdıysa da, açıkçası sistemi dağıtıp işlemciyi ve soğutucusunu yakından incelemememiz söz konusu olamazdı. Bu nedenle hemen kasayı açtık, soğutucuyu ve işlemciyi yerlerinden söktük. Bu sırada soğutucunun bizi biraz uğraştırdığını itiraf etmeliyiz. Her neyse, işlemciyi soğutucu yerinden çıkınca işlemciyi de soketinden kolayca ayırdık. Gelin şimdi işlemciyi elimize alalım ve Athlon 64 FX'i tanımaya başlayalım...

Athlon 64 FX 51, Asus SK8N üzerindeki yerine takılı durumda.
Birazdan onu bu konforlu yuvasından söküp alacağız.

İşlemcinin Fiziksel Yapısı

Athlon 64 FX'i elimize alır almaz farkettiğimiz ilginç bir yapısal detay, Athlon 64 FX'in seramik işlemci kılıfı. Evet, AMD nedense yıllardır hem Intel, hem de kendisi tarafından kullanılan plastik işlemci paketi yerine, Pentium MMX öncesi Pentium işlemcilerden hatırlayacağınız seramik pakete dönüş yapmış. AMD'nin bu modernize edilmiş işlemci paketinin ismiyse Ceramic Micro Pin Grid Array Package. Seramik paketli işlemciler her zaman ağırdır, eski bir 386 işlemciyi bile elinize aldığınızda boyutlarına göre oldukça ağır olduğunu hissedersiniz, Athlon 64 FX için de bu durum geçerli tabii.

Karşınızda Athlon 64 FX 51! Sakin durduğuna bakmayın,
kendisi şu andaki en yüksek performanslı işlemci ünvanına aday!

Bilindiği gibi Athlon XP'lerin işlemci çekirdeği korumasız şekilde, açıkta durur. Çok uzun süredir AMD'nin Athlon işlemcilerinin üzerine aynı Pentium 4'de olduğu gibi bir ısı yayıcı metal plaka monte etmesini bekliyorduk. Bu metal parça hem işlemcinin çekirdeğini koruyacak (şaşırtıcı sayıda kullanıcı montaj sırasında işlemci çekirdeğine zarar veriyor), hem de işlemcinin daha etkin soğutulmasını sağlayacaktı. AMD Athlon XP'lere bu yöntemi uygulamadı ama Athlon 64 ve Opteron serisi işlemcilerde ısı yayıcı metal uygulanmış.

Solda Barton çekirdekli Athlon XP, ortada Athlon 64 FX, sağda ise Pentium 4

0,13 mikron üretim teknolojisiyle üretilen Athlon 64 FX, yeni pin yapısı ve dizilimi nedeniyle eski Athlon'a göre oldukça ufak, Pentium 4'den ise biraz büyük. İşlemcinin altını çevirdiğimizde, alt yüzeyin tamamiyle pinlerle kaplı olduğunu görüyoruz, ufak sayılabilecek bir alana sıkıştırılmış toplam 940 pin var. Oldukça ilginç ve etkileyici bir görüntü bu açıkçası. İşlemciyi yerine takarken doğru olarak yerleştirebilmeniz için gerekli anahtar olarak, bir köşedeki bir pin eksik tasarlanmış. Bu arada, yeni işlemcinin pinleri oldukça ince olduğu için söküp takarken eski Athlon XP'ye göre biraz daha fazla özen ve dikkat gerektiriyor.

Bu köşeye dikkat ederek işlemcinizi sokete doğru olarak takabilirsiniz.

Yeni Soğutucu ve Özellikleri

AMD'nin 64-bit işlemcilerinin sadece soketleri değil, soğutma çözümleri de değişmiş. Artık anakart üzerinde işlemci soketinin çevresine çok sağlamca monte edilmiş, soğutucunun tutunacağı bir plastik parça var. İşlemci soğutucunun üzerindeki kilit mekanizması bu parçaya bağlanıyor ve ufak bir kol çevrilerek soğutucu yerine sabitleniyor. Soğutucunun hayli ağır olabileceği düşünüldüğünden, anakarta takılan bağlantı parçası anakartın arkasına yerleştirilen bir güçlendirici parçayla desteklenmiş.

AMD'nin FX 51 ile birlikte sağladığı soğutucu, kutulu Athlon XP işlemcilerle gelen standart soğutucuya göre çok daha büyük. Fan olarak 7cm çapında bir fan kullanılmış (Athlon XP'lerde 6cm) ve fanın dönüş hızı da otomatik olarak değişmekte. Biz testlerimiz sırasında fanın genelde 4500rpm civarında dönerek işlemciyi 50-55 derece arasında tuttuğunu gördük. Tahmin edeceğiniz gibi fan biraz gürültülü. Sessiz sistem meraklıları bu soğutucuyu Zalman 7000A gibi daha sessiz bir soğutucuyla değiştirmeyi düşünmeliler.

Soğutucunun metal kısmıysa Athlon XP 3000+ ile gelen soğutucunun büyütülmüşünden ibaret. Tabana oturan parça tamamiyle bakırdan imal edilmiş, bu bakır tabana da çok sayıda aluminyum yaprak dik olarak tutturulmuş. İşlemciye temas eden yüzey parlatılmış ama ayna kadar da parlak değil.

Yeni fan 7cm çapında

Solda Athlon XP 3000+ ile gelen soğutucu, sağdaysa Athlon 64 FX'in soğutucusu görülüyor

İşlemcimizi fiziksel olarak tanıdık, ikinci sayfada Athlon 64 FX'in teknik özelliklerini inceleyeceğiz.