DarkHardware

Geçtiğimiz hafta, web sitemizin reklam alanlarında "7D8 Demoscene Party" etkinliğini haber veren bir reklamın yer aldığını gördünüz. Kimbilir, belki bazılarınız bunu bir tür tekno müzik partisi olarak düşündü, kiminizse ağ üzerinden oyun oynanan bir parti ya da turnuva. Çok azınız, bunun küresel ve alternatif bilgisayar kültürünün, Türkiye'deki en önemli yıllık etkinliği olduğunun farkındaydı.

DarkHardware'de 2008 yılı yoğun geçti, gırtlağımıza kadar donanım incelemesine ve yeni teknoloji haberine boğulduk. Gelin, yılın bu son günlerinde kısa bir kaçamak yapalım ve 64 bit üzerine konuşmayı bırakıp, 32 bit'in sıkıcı, 16 bit'in ilginç, 8 bit'inse heyecan verici olarak görüldüğü, bambaşka bir dünyayı ziyaret edelim.

Demo, party, scene... Ne diyor bu adamlar?

Önce genel kavramları kısaca öğrenelim ki, yazının ilerleyen bölümlerinde aynı dilden konuşabilelim:

Herşeyden önce, "Scene" ne demek ondan söz edelim. Scene, bizim dilimize "camia" olarak çevrilebilecek bir tanım. Beşiktaş'ı takip edip, maçlara giden ya da yönetimde çalışanlar nasıl Beşiktaş Camiası olarak tanımlanıyorsa, Commodore 64 ile uğraşanlar da Commodore Camiası'nı oluşturuyorlar, ya da PC demoları üretenler PC Demo Camiası (demoscene) üyesi olarak anılıyorlar. Ancak, scene'in parçası olmak için aktif olarak bir şeylerin ucundan tutmak gerekiyor, evinizde oturup demo download ederek PC demoscene üyesi olamıyorsunuz. Camiaya girmenin yolu, gruplardan geçiyor.

Gruplar, bilgisayarla bir şeyler üretme meraklılarını bir araya toplayan oluşumlar, bir anlamda takımlar. Grup denince, oyun ve program kırmakla uğraşan crack gruplarının çoğunun isimlerini zaten biliyorsunuz: F4CG, Razor 1911, Fairlight, Vitality vs. vs. Bunun karşılığında, sadece demo yapmakla uğraşan ya da sadece müzik üreten, grafik çizen gruplar da var. Her grupta, farklı işlevleri olan üyeler bulunuyor, örneğin birisi grafik çizerken, başkası müzik yapıyor, "coder" olarak anılan bir başkasıysa bu müzik ve grafikleri, demo dediğimiz görsel gösteriler haline getiriyor.

Commodore 64 demolarında, 1 MHz hızında işlemciye vektör grafikler çizdirmek en büyük başarılardan birisi

PC demolarında 3D hızlandırıcıların gücünü kullanmak serbest, dolayısıyla görsellik ve efektler inanılmaz boyutlarda

Demo dediğimizde aklınıza oyun demosu gelmemesi lazım. Bahsettiğimiz demolar, müzik, grafik, genel tasarım ve programcılık cambazlıklarını bir araya getiren gösteri programları. 3D Studio ile yapılmış bir animasyondan farklarıysa, demolarda gördüğünüz tüm görüntü ve efektlerin gerçek zamanlı olarak hesaplanıp, gösterilmesi. Radeon HD 4870 ve 3 GHz işlemciyle donatılmış bir sistem için ekranda aynı anda 10 tane küp çizmek sorun değil, ama aynı işin 1 MHz hızındaki Commodore 64'de yapıldığını gördüğünüzde, durup biraz düşünmeniz gerekecektir.

Scene dedik, grup dedik, demo dedik... Yazıyı ders kitabı havasına sokup sizi sıkmadan, parti kavramını da açıklayalım. "Demoscene Party" olarak da adlandırılan partiler, özellikle Avrupa'da yaygın. Genelde partiler her yıl tekrarlanıyorlar ve partisine göre farklı içerikler taşıyorlar. Örneğin, iki yılda bir Hollanda'da gerçekleşen X Party, sadece Commodore 64 gruplarına açık. Finlandiya'da gerçekleşen ve muhtemelen ismini duymuş olduğunuz Assembly ise, program kırmak gibi yasadışı işlerle uğraşanlar hariç tüm gruplara açık bir etkinlik. Bu partileri de 5-10 tane saçları dökülmeye başlamış, gözlüklü adamın toplandığı etkinlikler sanmayın, örneğin Assembly tüm bir spor salonunu dolduracak kadar büyük bir etkinlik.

Binlerce katılımcı, binlerce bilgisayar... Assembly 2003'den bir görüntü.
Kadraja sığan bu kısım, salonun onda birinden de az aslında.

Partiler, tüm camia için hep toplanıp hasret giderme, hem de yarışma fırsatı sağlıyorlar. Her parti, grafik, müzik, demo, oyun programlama gibi kategorilerde yarışmalar içeriyor ve hem gruplar, hem de bireyler bu yarışmalarda kıyasıya boy ölçüşüyor. Yarışmaların ödülleri çok büyük değil, ama büyük bir partide birinci olmanın o gruba sağladığı prestij, yıllarca sürüyor.

Evet, temel kavramlarda anlaştık sanırım. Sırada Türkiye'den bir demo partisi olan ve geçen hafta sonu gerçekleşen 7D8'e konuk olmak var.

7D8 Party - 20-21 Aralık 2008

7Dx serisi partiler Türkiye'deki en büyük ve köklü gruplardan Bronx tarafından başlatılmış bir gelenek ve 2002 yılından beri düzenleniyor. 7D2 ile başlayan macera, hiç aksamadan 7D8'e kadar gelmiş durumda. Hazırlıklarına aylar öncesinden başlanan 7D8 partisi, bu yıl 20-21 Aralık tarihlerinde Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nin katkısıyla, Boğaziçi Üniversitesi Kuzey Kampüsü içinde gerçekleşti. 7Dx partileri, kapsamı geniş tutulan partiler olduklarından, bilgisayarla bir şeyler üreten herkes, platform farkı gözetilmeden partiye davet edildi. Platform belirtilmemesine rağmen, yine de ağırlık 8 bit bilgisayarlarda ve özellikle de Commodore 64'deydi.

Her ne kadar 7D8 partide her platforma yer olsa da, partinin kralı yine Commodore 64'dü.
Fotoğraftaki kurulumda, joystickin altında, 3.5" disket kullanan ve nadir bulunan Commodore 1581 disket sürücü görülüyor.

Yoğun trafik ve can sıkıcı bir yağmur altında, biraz geç kalarak vardığımız parti mekanına girdiğimizde, katılımcıların büyük kısmının gelmiş ve etkinlik programındaki seminerlerin başlamış olduğunu gördük. Bu yıl parti programında, profesyonel oyun programcıları tarafından verilen seminerler yer alıyordu. Kabus 22, Istanbul Kıyamet Vakti ve I Can Football gibi yerli üretim oyunlara imza atmış profesyoneller, deneyimlerini katılımcılarla paylaştılar. Bir diğer seminerdeyse, programcı Korhan Kaya, kendi geliştirdiği ve çok esnek bir video efekt sistemi olan PMX'i tanıttı. İlginç etkinliklerden bir diğeriyse, Nintendo Gameboy kullanarak canlı müzik yapan Burç Tuncer'in gösterisiydi.

Yavaş yavaş dolmaya başlayan salon ve profesyonel oyun geliştiricilerden seminerler

Seminerler sürerken, grupların yerleşmesi ve hazırlık süreci de sürüyordu. Elleri kolları bilgisayarla dolu olarak salona giren grup üyeleri, masaları hem bildiğimiz PC'ler, hem de Commodore 64, Amiga, Amstrad ve Spectrum bilgisayarlarla donattılar. Hemen her masada günümüzün 64 bitlik PC'leri, en genci 20 yıllık 8 bitlik bilgisayarlarla yanyana konumlandırıldı. Hatta, bir çok masada aralarında 20-25 yıl fark olan bu sistemler birbirlerine bağlandı, ortak çalışmaları ve birbirlerine veri aktarmaları sağlandı. Her şey bununla da kalmadı, müzisyenler gitar ve bas gitar gibi enstrumanlarını çıkartıp, bilgisayarlara bağladılar. Türlü türlü bağlantı kabloları her yeri sardı, her türden cihaz birbiriyle konuşmaya başladı.

Crescent grubunun çalışma masası. Solda Spectrum +3, ortada PC, sağda Commodore 64.
Biraz sonra bu teknoloji çorbasına, sağ kenarda kılıfında bekleyen bas gitar da eklenecek

Salonun ön sıralarında PC ve Commodore 64 egemenliği tartışmasızken, arka sıralar en ilginç cihazları barındırıyordu. Etkinliğe destek için toplu halde katılan Commodore.gen.tr sitesi üyeleri, beraberlerinde Türkiye'de çok çok nadir bulunabilecek oyun konsollarından örnekler getirmişlerdi. Sayelerinde, bunca yıldır ancak adını ve fotoğraflarını bildiğimiz NEC PC Engine, Sega Mega CD, Nintendo Super Famicom gibi oyun konsollarına dokunduk, inceledik. Commodore.gen.tr sitesi katılımcılarının yanlarında getirdikleri bilgisayarlar arasındaysa, Atari 800XL, Amstrad CPC6128 ve Sinclair ZX Spectrum +3 vardı. Amstrad renkli demolarıyla, Spectrum +3 ise çoğu kişinin daha önce hiç görmediği 3" formatında disketleriyle ilgi çekti.

Ülkemizde denk gelmeniz hemen hemen imkansız iki eski oyun konsolu:
solda Sega Mega CD ve sağda, NEC üretimi PC Engine

3.5" disketleri herkes bilir, peki hiç 3" disket gördünüz mü? Yukarıdaki fotoğrafta
3" disket ve bu disketi kullanan Sinclair ZX Spectrum +3 görülüyor

Çok sık rastlayamayacağınız bir görüntü: Amstrad 6128 ve rengarenk demoları

Bitmedi, bir sonraki sayfada eski bilgisayarlara uyarlanan yeni teknolojiler kadar, henüz piyasaya çıkmayacak kadar taze ürünlerden de söz ediyoruz...