| ATI Radeon X700 Serisi | Yazar: Tümer TOPCU |
| Artık GeForce 6600'ün de bir rakibi var | |
2004 Ağustos'unun ortalarında NVIDIA'nın orta
seviyeye yönelik yeni GPU'larının (Graphic Processing Unit)
özellikleri yavaş yavaş su yüzüne çıkarken ATI biraz daha geride kalmayı tercih
etmişti. ATI'nin böyle bir yol izlemesinin sebebini çoğu kişi ATI'nin yeni VPU'sunun
(Visual Processing Unit) özelliklerini rakibinin özelliklerine
göre şekillendirmeyi planlaması olarak gördü. Satış rakamlarının belki de en
yüksek olduğu bu seviyedeki grafik işlemcilerinde kuşkusuz ne ATI'nin ne de
NVIDIA'nın rekabetin gerisinde kalmaya tahammülü yok. Dolayısıyla iki firma da bir
taraftan üretim maaliyetlerini düşük tutmaya çalışırken diğer taraftan da
rakibinin neler yaptığını kolluyor. Ve nihayet bugün ATI yeni gözdesini resmen
duyurdu, Radeon X700 serisi.
Hatırlayacaksınız NVIDIA'nın yeni gözdesi GeForce 6600 GT'nin incelemesini eylül ayının ilk haftasında tüm dünyayla beraber aynı anda yayınlamıştık. Ancak bu sefer şimdilik kağıt üstünde yer alan bilgilerle yetinmek zorundayız. 31 Ağustos tarihinde ATI tarafından İstanbul'da gerçekleştirilen toplantıda, ATI Avrupa ve Orta Doğu Ürün Pazarlama Müdürü Nils Horstbrink X700 serisini tanıtan bir sunum yapmış ve bunun kağıt üstünde kalan bir duyuru olmadığını, kartların 21 Eylül tarihinde hazır olacağı üstüne basa basa söylemişti. Birçok üretici de bu yeni VPU'ları kullanacak ekran kartlarını duyurduğu halde şu an X700 ailesinden olan ekran kartlarının sayısı oldukça az. Hiçbir üreticinin elinde hazır durumda X700 kartı yok, ATI'nin kendi elinde bile X700 kartı sayısı o kadar az ki, ATI bu yeni grafik işlemcilerini kullanan ekran kartlarını editörlere göndermek yerine editörleri kartları test etmeleri için Almanya'ya taşımayı çare olarak görüyor. :) Eğer zamanında vize almayı başarabilseydik ATI tarafından davet edildiğimiz ve Almanya'da gerçekleşen toplantıya giderek size kartın gerçeğinden edindiğimiz izlenimleri aktaracaktık.
ATI, X700'ü bütün dünyada ilk kez Türkiye'de tanıttı
Daha fazla merakta bırakmadan sizleri hemen yeni X700 ailesiyle tanıştıralım.
ATI'nin yeni gözdesi Radeon X700
Bekleme bitti, Radeon X700 sadece resmiyle de olsa huzurlarımızda
Hatırlayacaksınız NVIDIA GeForce 6800 serisinde olan bütün özellikleri GeForce 6600'lere de taşımıştı. ATI de aynı izleyerek X800 ailesinde olan bütün özellikleri olduğu gibi X700 ailesine taşımayı seçmiş ve bir bakıma bizi şu VPU da şu özellik var ama başka özellik yok demekten kurtarmış. Bu da demek oluyor ki ATI'nin X800 ailesiyle beraber bizlere sunduğu 3Dc, Temporal anti-aliasing gibi özelliklerin hepsi bu seride de mevcut. Bu ortak özellikler hakkında daha fazla bilgiyi ASUS AX800 PRO ekran kartı incelememiz de bulabilirsiniz.
ATI üst seviyeye yönelik olan grafik işlemcilerinde
genelde oldukça fazla tecrübe edindiği üretim teknolojilerini kullanmayı tercih
ederken, yeni üretim teknolojilerini orta seviyeye yönelik olan VPU'larında
kullanıyor. ATI bu sefer de huyundan vazgeçmeyerek yeni Radeon X700'lerle 0.11 mikron
teknolojisini kullanmaya başlamış ve bu sayede güç tüketimini azaltıp daha yüksek
işlemci hızlarına ulaşmayı mümkün kılmış. VPU'ların üretim yeri ise tahmin
edebileceğiniz TSMC'nin fabrikaları.
Ağustos ayında çıkan haberlerden sonra beklentiler Radeon X700'ün performansının X800 ile X600 serisi arasında olacağı yönündeydi. X700'ün kağıt üstünde gözüken özellikleri de bunu doğrular nitelikte. X600 4, X800 Pro'da 12 olan iş hattı sayısı X700 için 8 olarak belirlenmiş. Bellek arabirimi ise X800 PRO'nun yarısı kadar, yani 128-bit. ATI kafaları karıştırmak yerine X700 serisinin üç temsilcisinde de iş hattı sayısını ve bellek arabirimini aynı olarak belirlemiş.
GDDR3 hafıza tipi hem NVIDIA hem de ATI tarafından oldukça tutulmuş gibi görünüyor. Bize ulaşan dökümanlarda ailenin her üç üyesinde de GDDR3 tipi bellek kullanılıp kullanılmayacağı konusunda net bir bilgi yok ancak dökümanlarda yazana göre X700 serisinin de bu bellek türüne tam desteği olacak. Bu da daha az ısınan, daha yüksek hızda çalışabilen ve daha az güç tüketen belleklerle karşı karşıya olacağız demek oluyor. Hafıza büyüklüğü alternatifi olarak ise karşımızda iki alternatif olacak, 128MB veya 256MB.
PCI Express olmadan olur mu?
NVIDIA'nın AGP arabirimi için tasarlanmış GPU'larına bir
köprü yardımıyla PCI Express özelliği kazandırmaya çalışması (NV45 ismi
tanıdık geldi mi?) bu köprünün götürüsünün ne olacağını pratikte bir türlü
görememize rağmen ATI için oldukça iyi bir pazarlama malzemesi olmuştu. Neyse ki
NVIDIA GeForce 6600'ü PCI Express arabirimine göre tasarlayarak bu eleştirilerden
kurtuldu :) ATI'nin beklentilerimiz yanlış çıkarmayarak X700 ailesinde PCI Express
arabirimini kullanmayı seçmiş durumda. ATI firmasının da NVIDIA'nın GeForce 6600'ler
için planladığı gibi bir köprü vasıtasıyla AGP destekli X700'ler yapıp
yapmayacağı henüz kesin değil ama şu an görünen X700 ailesinden bir ekran kartına
sahip olmak istiyorsanız eskiyen anakartlarınızı yenilemekten başka çareniz yok.
| Radeon X800 Pro | Radeon X600XT | Radeon X700 XT | Radeon X700 PRO | Radeon X700 | GeForce 6600GT | GeForce 6600 | |
| Grafik İşlemcisi | R420 | RV380 | RV410 | RV410 | RV410 | NV43 | NV43 |
| Üretim Tekniği | 0.13 Mikron | 0.13 Mikron | 0.11 Mikron | 0.11 Mikron | 0.11 Mikron | 0.11 Mikron | 0.11 Mikron |
| İşlemci Hızı | 475 MHz | 500 MHz | 475 MHz | 420 MHz | 400 MHz | 500 MHz | 300 MHz |
| Bellek Hızı | 900 MHz | 740 MHz | 1050 MHz | 864 MHz | 700 MHz | 1000 MHz | 700 MHz |
| Bellek Arabirimi | 256-bit | 128-bit | 128-bit | 128-bit | 128-bit | 128-bit | 128-bit |
| Bellek Tipi | GDDR3 | DDR | GDDR3 | GDDR3 | GDDR3 | GDDR3 | DDR |
| İş Hattı Sayısı | 12 | 4 | 8 | 8 | 8 | 8 | 8 |
| Pixel Shader | 2.0+ | 2.0+ | 2.0+ | 2.0+ | 2.0+ | 3.0 | 3.0 |
| Vertex Shader | 2.0+ | 2.0+ | 2.0+ | 2.0+ | 2.0+ | 3.0 | 3.0 |
Yukarıdaki tabloda üç X700 temsilcisinin eklenmesiyle oluşan son durumun bir özetini görüyorsunuz. Radeon X700 XT işlemci hızında GeForce 6600 GT'nin gerisinde kalırken, hafıza hızında önde gözüküyor. İşlemci ve hafıza hızlarında açıkçası yuvarlak rakamlar görmeye alışkınız. Ancak Radeon X700 PRO'nun hafıza hızı özellikle 864MHz olarak belirtilmiş.
RV410 işlemcisinin basitleştirilmiş blok diagramı
Yukarıdaki gördüğünüz diagramla RV420 işlemcisinde gördüğümüz diagram oldukça benzer. Arada göze çarpan farklar AGP değil PCI Express arabiriminin olması, 16 değil 8 pixel iş hattının olması ve bellek arabiriminin 128-bit'e düşmedi. Burada söylememiz gereken en önemli nokta ise NVIDIA GeForce 6600'ünde 3 olan Vertex iş hattı sayısının X700 serisinde tam iki katı olması. Bu da X700 serisi için önemli bir avantaj kuşkusuz.
Sessiz bir soğutmayı kim istemez!
NVIDIA'nın uzunca bir süre boyunca bir türlü beceremediği ATI'nin ise tam tersine oldukça başarılı olduğu konulardan biri kuşkusuz soğutma. ATI yine sessizce işini gören ve fazladan slot kaplamayan bir soğutma çözümüyle X700 ekran kartlarını donatmayı başarmış. X700 ekran kartları fazla güç tüketmeyen soğutma sisteminin, grafik işlemcisinin ve GDDR3 hafıza modüllerinin bir araya gelmesi sayesinde fazladan güç girişine ihtiyaç duymuyor.
Biraz da hız görelim!
Kartları yazımızın ikinci paragrafında belirttiğimiz sebepten ötürü bizzat test etme imkanımız olmadığı için kendi yaptığımız test sonuçlarını bu yazımızda yayınlayamıyoruz. Yine de bu yeni serinin performansını merak eden kullanıcılarımız olduğunu çok iyi bildiğimiz için ATI'nin basına dağıttığı dökümanlarda yer alan birkaç test sonucuna yer veriyoruz. Testler sırasından kullanılan sistemin özellikleri aşağıdaki gibi:
Her ne kadar hakkında oldukça fazla tartışma olmuş olsa da kullanıcılar arasında 3DMark03 hala oldukça popüler ve 3DMark05 çıkana kadar da bu durum değişmeyecek gibi duruyor. Hemen bu test yazılımındaki sonuçlara bakalım.
X700 hakkında şimdiye kadar çıkan haberlerde 8000'in üzerinde 3DMark03 puanlarına imza atacağı söyleniyordu. Yukarıdaki grafik de bu haberleri doğrular nitelikte. Sernin en büyüğü konumundaki X700 XT 8000 puan seviyesini geçmiş gözüküyor. Her ne kadar çok sağlıklı bir karşılaştırma yapmak mümkün olmasa da kendi test sistemimizde GeForce 6600 GT ile elde ettiğimiz 3DMark03 puanının 7989 olduğunu hatırlatalım.
Yukarıdaki grafikte de Radeon X700 XT ve X700 PRO'nun popüler oyunlardaki performanslarını görüyorsunuz. Radeon X700 XT 1280x1024 çözünürlükte ve 8xAF'de bile oynanabilir seviyelerde performans sunabiliyor gözüküyor. Bu arada eğer grafiğe dikkatlice bakarsanız Medal of Honor'da Radeon X700 PRO öne geçmiş gözüküyor. Bunun sebebi de testlerde kullanılan X700 PRO'nun 256MB büyüklüğünde, X700 XT'nin ise 128MB büyüklüğünde hafızaya sahip olması. Bize verilen dökümanda Far Cry ile yapılan testlerin v1.2 yaması olmadan yapıldığı belirtiliyor. Bunun sebeplerinden ilkinin bu yama ile Far Cry'ın X700'ün shader model 2b desteklediğini anlayamaması, ikincisinin ise Crytek'in bu yamayı geri çekmesi olduğu söyleniyor. Aynı dökümanda Far Cry'ın çıkacak olan v1.25 ve üstü yamalarıyla beraber shader model 2b desteğinin geleceği özellikle belirtilmiş.
Son Cümleler
Kağıt üstündeki özelliklere ve test sonuçlarına bakacak olursak ATI orta seviyede NVIDIA'nın gerisinde kalmayacak gibi duruyor. Ancak bizce ATI açısından asıl önemli sorun editörlere bile gönderecek örnek kart bulamazken son kullanıcıların taleplerini karşılayıp karşılayamayacağı. Kuşkusuz ATI'nin bu sorunu aşarken harcadığı her an NVIDIA'nın lehine bir durum oluşturacak. Aynen NVIDIA'nın GeForce 6600 GT'si için ön gördüğü fiyat seviyesi olan 200$ seviyesini ATI de 128MB Radeon X700 XT ve 256MB Radeon X700 PRO ekran kartları için fiyat seviyesi olarak görüyor. Ailenin en küçüğü Radeon X700 (128MB) için ön görülen fiyat seviyesi ise 150$. Ön görülen bu fiyatlara bakılırsa rekabet sadece performans konusunda değil fiyat konusunda da olacak gibi duruyor. Umudumuz hem NVIDIA'nın hem de ATI'nin bu fiyat seviyelerini ülkemizde de tutturabilmesi ve bu sayede ülkemizde daha geniş bir kitlenin bu yeni teknolojilerden yararlanabilmesi yönünde.