1981 yılında kurulmuş, sektörün köklü firmalarından olan DFI son yıllara kadar genelde sessiz ve derinden ilerlemeyi tercih etmiş bir firma. Tayvan'daki ISO9001 sertifikası almış ilk üretici olmak gibi özellikleri olsa da, firma çok fazla tantana yapan ya da ön plana çıkmaya çalışan bir anlayışa sahip değil. Firma hem sistem üreticilere yönelik üretim yapmakta, hem de kullaıcılara satılacak şekilde kutulu anakartlar üretmekte. Bu alanda da firmanın adını son 2 yıldır en çok duyuran ürünler, LANParty serisi üst düzey anakartlar.

LANParty serisini anakartların ortak özellikleri öncelikle çok iyi overclock potansiyeli ve olanakları sunmaları. Ayrıca kartlar görsel olarak da çok renkli şekilde tasarlanmışlar ve bir çok LANParty modeli anakartın üzerindeki tüm genişleme yuvaları ve her türlü slot UV ışığa duyarlı malzemede üretiliyor, yani kasanıza bir UV lamba taktığınızda tüm slotlar parlamaya başlıyor. Ayrıca kimi LANParty modelleriyle birlikte bilgisayar kasanız için taşıma çantasına varacak kadar çok çeşitli ek malzeme geliyor. Bu yüzden de nForce2 modellerinden beri LANParty serisi anakartlar aranan ve tercih edilen ürünler.

Ülkemizde DFI anakartları dönem dönem satılsa da LANParty serisi gibi yüksek modeller bugüne kadar ithal edilmemişti. 2005 yılıyla birlikte sektörde değişiklikler yaşanıyor ve merakla beklenen LANParty serisi anakartlar da artık ülkemizde satılmaya başlanmış durumda. Bugün LANParty ürün ailesinin en önemli üyelerinden, nForce4 Ultra yonga setli LANParty UT nF4 Ultra-D modelini sitemizde konuk ediyoruz.

İşte son ayların en çok beklenen anakartı

NVIDIA nForce4 Ultra Yonga Seti

Daha önce sitemizde yayınlanan Foxconn WinFast NF4UK8AA-8EKRS incelemesinde nForce4 Ultra'nın özelliklerinden detaylı olarak bahsedildiğinden aynı şeyleri burada da tekrarlamaya gerek yok. Çok yüzeysel olarak özetlersek, nForce4 Ultra yongasetinin temel özellikleri şöyle:

Özetle, Athlon 64 temelli güncel bir sistem kurmak için gerekli tüm temel özellikleri fazlasıyla sağlayan bir yonga seti nForce4 Ultra. Bu sürümde daha önceki nForce3 sürümündeki tüm eksiklikler giderilmiş, Serial ATA desteği çok güçlü olarak geliyor, USB 2.0 portu tam 10 tane ve hiç bir benzer üründe olmayan, donanım destekli bir gigabit ethernet + firewall çözümü anakarta eklenmiş. Intel'in 915P / 925X yonga setli yeni anakartlarıyla karşılaştırdığınızda, nForce4 Ultra'lı anakartların hiç bir açıdan geri kalmadıklarını görüyorsunuz.

LANParty UT nF4 Ultra-D - Teknik Özellikler

Anakartın belli başlı özelliklerini bir tabloda derleyelim, sonra bütün bu özelliklerin detaylı incelemesine geçeceğiz.

Biz her ne kadar tabloda PCI Express slotları için 2 adet PCI Express x16 slotu desek de, bu ifademiz slotların fiziksel yapısını belirtiyor, slotlara atanmış PCI Express hattı sayısı konusunda detaylı bilgiyi ilerleyen satırlarda bulacaksınız.

LANParty UT nF4 Ultra-D - Anakartın Yapısı

Anakartı kutusundan çıkarttığımızda siyah renkli, köşeleri yuvarlatılmış baskılı devre kartı (PCB) ile tasarlanmış, hayli renkli ve gösterişli bir ürünle karşılaşıyoruz. Bağlantı noktalarının hepsi sarı renkli olarak tasarlanmış ve UV ışık altında farklı ölçülerde de olsa parlıyorlar.

Burada özellikle belirtmek gerek ki DFI'ın tüm LANParty nF4 serisi anakartları bütünüyle aynı baskılı devre kartını kullanıyor, yani bu incelediğimiz kart ile nForce4 SLI yonga setli modeller arasında bir fark yok, sadece kullanılan yonga farklı. Dolayısıyla burada yazacağımız her şey, SLI özelliği dışında olmak üzere LANPart nF4 SLI serisi anakartlar için de geçerli.

LANParty UT nF4 Ultra-D anakarta genel bakış

DFI nForce4 yonga setinin tek bir yongadan ibaret olmasının avantajını kullanmış ve anakartı klasik tasarımlardan biraz farklı tasarlamış. İşlemci soketi anakartın kenarından ortasına doğru kaydırılmış, bellek slotları anakartın ön tarafına doğru değil de işlemci soketinin üstüne yerleştirilmiş. Güç bağlantıları alıştığımız yerlerde ve uygun konumlanmış. Diğer tüm bağlantılar da uygun konumlarda, fakat PCI Express slotlarının yerleşimi ve yonga setinin konumu üzerine ilerleyen bölümlerde biraz söyleyeceklerimiz var.

Anakartın üzerindeki tüm güç transistörleri soğutucularla donatılmış. Önemli bir detay, bu soğutucuların yapıştırma olmaması, aluminyum soğutucuların metal bir parça ile anakarta alttan lehimlenmiş olmaları. Tabii ki bu durum asla yerinden oynamayacak ya da ısınınca düşmeyecek bir bağlantı sağlamış, ama olur da soğutucuları sökmek isterseniz uğraşacaksınız. Anakartın üzerinde tam 5 parça böyle soğutucu var. DFI web sitesinde kullanılan tüm kondansatörlerin Japon malı olduğunu belirtmiş, araştırdığımızda kullanılan KZG kodlu kondansatörlerin Japon United Chemi-Con firması tarafından üretildiklerini belirledik. Ayrıca anakartta kullanılan bobinlerin de yük altında vızıltı yaratmak gibi bir huyları yok, bu olay bazı anakartlarda inanılmaz rahatsız edici olabiliyor. Kısacası, kullanılan malzemelerin kalitesi bakımından DFI bizden tam not almayı başarıyor.

MOSFET güç transistörlerinin hepsine soğutucu takılmış ve soğutucular anakarta lehimlenmiş

Unutmadan değinelim, anakart 24 pinlik yeni tipte güç girişine sahip, ayrıca 4 pinlik ATX12V güç girişini de kullanmanız gerekiyor. 24 pinlik yeni bir güç kaynağınız yoksa çok da dert etmeyin, 20 -> 24 pin dönüştürücüler de piyasada yaygın artık. Bu iki ana güç girişinin yanı sıra anakartta 2 de ek güç girişi var, bunların birisi 4 pinlik büyük boy, diğeri de 4 pinlik ufak boy (disket sürücü tipi) fiş kabul ediyor. Eğer anakarta 2 adet PCI Express ekran kartı takmayacaksanız bu girişlere güç bağlamanız gereksiz, hiç boşuna kablo kalabalığı yaratmayın deriz. Diğer üreticiler de SLI anakartlarda PCI Express slotlarına böyle bir ek girişle destek olmaktalar.

Büyük boy ve küçük boy ek güç girişi

Anakartın üzerindeki bağlantı noktalarını incelemeye devam edersek, alt kısımda bazı ilginç detaylar görüyoruz. Öncelikle anakartın üzerinde bir ufak hoparlör (buzzer) var, bunu isterseniz devreye sokabiliyorsunuz. Ayrıca power ve reset düğmeleri mikro switchlerle anakartın üzerine monte edilmiş ki biz editörler için bu bulunmaz nimet. Bu düğmelerin arkasında yerleri boş olan 4 adet SATA portu görülüyor. Eğer LANParty UT nF4 SLI-DR modelini satın aldıysanız, ki bu en pahalı model oluyor, burada ek bir SATA kontrolcüsü ve 4 ek SATA portu olacak. Bu model dışındaki tüm modellerde bu bölüm boş, ama zaten anakart standart olarak 4 SATA portuyla geliyor. Çeşitli RAID modlarını destekleyen ve SATA NCQ desteği de sunan bu portlar, iki adet de eski dost IDE portuyla desteklenmekte. RAID özelliğini kullanmak isterseniz BIOS'dan aktifleştirmeniz gerekli.

COM PORT anakart üzerinde ama gerekli bağlantı parçası verilmemiş. Mikro anahtarlarsa sistemi tezgahta
çalıştırırken inanılmaz işe yarıyorlar.

Karşı köşeye baktığımızda yine yeri boş bir bağlantı noktası görüyoruz, SLI-DR modelinde burası kart ile verilen ön panele bağlanıyor ve hata bildirimi yapıyor. Bu panel olmasa da anakart bu bölümde 4 minicik LED'e sahip ve açılış sırasında çok temel bir hata bildirimi yapabiliyor. Ayrıca anakartın kullanım kitapçığında bu DEBUG portunun pin açılımı verilmiş, yani elinden iş gelen elektronikçi bir arkadaş bu bağlantı noktasını hayata geçirebilir. Gözlediğimiz bir eksiklikse anakartın üzerinde bir seri port (COM) yer almasına rağmen bu portu kullanabilmek için gerekli kablo ve arka parçanın (bracket) kart ile birlikte verilmiyor olması. Unutmadan belirtelim, anakartın üzerinde paralel port da yok, eski yazıcınızı ya da tarayıcınızı unutmanız gerekebilir.

PCI Express Slotları ve DXG Konusu

Gelelim kartın genişleme yuvalarına. Anakart üzerinde 4 adet PCI Express ve 2 adet PCI slotuyla geliyor. PCI slotları bildiğimizden farklı bir özelliğe sahip değil, ama PCI Express slotları üzerine çok konuşmamız gerekecek. Tahmin ediyoruz ki anakart SLI tipinde olmadığı halde anakart üzerinde iki adet PCI Express x16 slotu olması dikkatinizi çekmiştir. İki slot arasındaki sayısız jumper de gözünüzden kaçmamıştır herhalde. Gelin bunları açıklayalım.

Anakart üzerindeki genişleme yuvalarının genel görüntüsü

En başta söylediğimiz gibi nForce4 Ultra yonga setinde 20 PCI Express hattı var. Kartın varsayılan durumunda bu 20 hat en üstteki slota 1 tane, onun altındaki slota 16 tane, 3. sıradaki slota 1 tane ve en alttaki ikinci x16 slotuna 2 tane olarak atanıyor. Yani bu durumda üstten ikinci slota bir adet PCI Express x16 ekran kartı takar, diğer 3 slota da PCI Express x1 tipinde genişleme kartları takabilirsiniz, hatta eğer x2 tipinde bir kartınız varsa en alt slota onu da takabilirsiniz. Kartın varsayılan durumunda 2 adet ekran kartı kullanabilme avantajına DFI firması DXG (Dual Xpress Graphics) adını vermiş. Yalnız dikkat, bu SLI demek olmuyor, sadece sisteminize iki ekran kartı takmışsınız demek oluyor. Yani bu durumda 4 monitörlü bir sistem kurabilirsiniz, ama iki ekran kartının güçlerini birleştirme olayını yapamazsınız.

Normal durum bu şekilde, gelelim ikinci alternatife. Eğer elinizdeki anakart Ultra değil de SLI ise ve iki ekran kartı kullanacaksanız, iki adet PCI Express slotu arasında gördüğünüz o 6 adet kocaman jumper bloğunu bir pin aşağı kaydırıyorsunuz. Bunu kolay yapabilmeniz için anakartla birlikte bir araç da verilmiş. Bu değişikliği yaparsanız en üstteki slot PCI Express x4 slotu haline geliyor, diğer iki PCI Express x16 slotlarınaysa slot başına 8 hat düşüyor. Ortadaki PCI Express x1 slotunaysa hat verilmiyor ve bu port ölüyor. Bu durumda anakarta birbirinin aynı iki adet PCI Express x16 ekran kartı takıp kullanabilirsiniz, tabii isterseniz SLI modunu aktifleştirmeden sadece iki ekran kartı olarak da kullanabilirsiniz.

Peki Ultra modelinde bu jumperlerin yerini değiştirirsek ne oluyor? Bunu cevaplamak güç, çünkü henüz hiç bir yazılım ekran kartının o anda kaç PCI Express hattı kullandığını kesin bir doğrulukla gösteremiyor. Everest ve SiSoft Sandra'nın gösterdiği değerler tutarsız, CPUz ise biraz daha elle tutulur sonuçlar veriyor. Yaptığımız denemelerde, nF4 Ultra anakartta bu jumperlerle oynadığımızda üstteki PCIe x16 slotuna 16 değil 8 adet PCIe hattı atandığını gördük, ama bununla birlikte sistem diğer PCIe x16 slotuna taktığımız ekran kartını tanımadı. Jumperleri eski haline getirdiğimizde durum düzeldi. Dolayısıyla nF4 Ultra anakartta bu jumperlarla oynamamak en doğrusu gibi gözüküyor, ama aşağıda bahsedeceğimiz modifikasyona giriştiyseniz o başka.

nF4 Ultra'yı kırıp SLI yapabilir miyiz? DFI'ın bu anakartı kullanıcıların eline geçer geçmez bu konu konuşulmaya başlandı. Dediğimiz gibi, DFI SLI ve Ultra anakartlar için bütünüyle aynı devre kartını kullanıyor. SLI için gereken, PCIe hatlarını yeniden yönlendirme olanağı da anakartta var. Eh, dolayısıyla eğer Ultra yongasını SLI haline getirebilirsek bu da mümkün. Bizim bunu tam olarak deneyecek olanağımız olmadı, zira SLI sistemi için gerekli iki ekran kartı ve ara köprüye sahip değildik, ama yonga üzerindeki köprüyü birleştirdiğimizda anakartın nF4 SLI haline geldiğini biz de test ettik ve gördük. Üstelik yeni BIOS yüklememiz bile gerekmedi. Anandtech sitesinde bu konu üzerine güzel bir test var, okumak için tıklayınız. nForce4 yongası üzerindeki işaretli iki kontağı birleştirdiğinizde anakart SLI'a dönüşüyor Yalnız şunu hatırlatalım, NVIDIA bu Ultra -> SLI dönüşümü işinden çok rahatsız olmuş durumda ve yeni üreteceği yongalarda bu değişimi engelleyeceğini açıkça belirtiyor. Üstelik NVIDIA bu değişim işini sürücü bazında da belirleyip engellemeye uğraşıyor. Dahası, anakartınızı SLI haline getirseniz bile iki ekran kartını birbirine bağlamak için gerekli köprü parçası henüz ülkemizde yok. Dolayısıyla bizce SLI dönüşümünü kesin olarak düşünüp de DFI nF4 Ultra'yı satın almayın, ilerleyen anakart sürümleriyle birlikte hayalleriniz yıkılabilir. Bizim elimizdeki kart bunu başardı ama bir sonraki parti ne getirir, bilinmez.

Açıkçası biz PCI Express slotlarının yerleşimini çok başarılı bulamadık. En üste konmuş PCI Express slotunun ne kadar kullanışlı olacağı tartışmalı. İki PCI Express x16 slotunun arasında kalan x1 slot da oldukça boynu bükük duruyor. Üstelik bunların dışında kalan 2 adet PCI slotu da sayı olarak yetersiz, kartın tasarımı biraz elden geçirilerek bu slotlar 3 adete çıkartılabilirdi. DFI bizce nF4 SLI ve Ultra anakartta aynı baskılı devreyi kullanarak Ultra anakarta yeni özellikler eklemeyi başarmış ama bazı yönlerden de Ultra anakartı biraz kısıtlamış gibi.

İkinci sayfada anakartı tanımaya devam ediyoruz....